Hệ thống Entry/Exit System (EES) đã vận hành đầy đủ tại các điểm biên giới ngoài Schengen từ ngày 10/04/2026. Đây là hệ thống điện tử được Liên minh châu Âu triển khai để ghi nhận thông tin nhập cảnh và xuất cảnh của người không phải công dân EU khi đến khu vực Schengen cho các chuyến đi ngắn hạn.
Với người thường xuyên đi châu Âu để du lịch, công tác, thăm thân, khảo sát trường học, khảo sát thị trường hoặc chuẩn bị cho một kế hoạch cư trú dài hạn, EES là thay đổi cần được chú ý trong quy trình nhập cảnh châu Âu. Hệ thống này không phải là một loại visa mới, nhưng làm thay đổi cách Schengen ghi nhận dữ liệu ra vào biên giới. Thay vì chỉ dựa vào dấu mộc hộ chiếu như trước đây, thông tin nhập cảnh, xuất cảnh và dữ liệu sinh trắc sẽ được ghi nhận bằng hệ thống điện tử.
EES là gì trong quy trình nhập cảnh châu Âu?
EES là viết tắt của Entry/Exit System, tức hệ thống nhập cảnh và xuất cảnh điện tử của Liên minh châu Âu. Hệ thống này được dùng để đăng ký thông tin của người không phải công dân EU khi họ đi ngắn hạn vào 29 quốc gia thuộc khu vực Schengen. Theo Ủy ban châu Âu, nhóm lưu trú ngắn hạn thường được hiểu là tối đa 90 ngày trong mỗi chu kỳ 180 ngày.
Nói dễ hiểu, EES là bước chuyển từ cách kiểm soát biên giới dựa nhiều vào dấu đóng trên hộ chiếu sang cách quản lý bằng dữ liệu điện tử. Khi một người ngoài EU nhập cảnh hoặc xuất cảnh khỏi Schengen, hệ thống có thể ghi nhận thông tin giấy tờ du lịch, dữ liệu sinh trắc học và thời điểm ra vào biên giới.
Điểm quan trọng là EES không thay thế visa Schengen. Người thuộc diện cần visa vẫn phải chuẩn bị đúng loại visa hoặc giấy tờ nhập cảnh phù hợp trước chuyến đi. EES hoạt động tại biên giới để ghi nhận và kiểm tra dữ liệu ra vào, không phải là một hồ sơ xin visa riêng để nộp trước khi bay.
EES thay đổi gì khi nhập cảnh Schengen?
Thay đổi rõ nhất là EES thay thế việc đóng dấu hộ chiếu bằng hồ sơ điện tử. Trước đây, dấu nhập cảnh và xuất cảnh trên hộ chiếu là một trong những căn cứ quan trọng để kiểm tra thời gian lưu trú. Khi EES vận hành đầy đủ, dữ liệu này được ghi nhận trực tiếp trên hệ thống, bao gồm ngày và địa điểm nhập cảnh, ngày và địa điểm xuất cảnh, cùng trường hợp bị từ chối nhập cảnh nếu có.
Việc này giúp cơ quan biên giới Schengen kiểm tra chính xác hơn một người đã lưu trú bao lâu trong khu vực. Với quy định lưu trú ngắn hạn, người ngoài EU cần đặc biệt chú ý giới hạn 90 ngày trong mỗi chu kỳ 180 ngày. Khi thông tin ra vào được ghi nhận điện tử, các trường hợp ở quá thời hạn có thể bị phát hiện rõ ràng hơn so với cách kiểm tra thủ công bằng dấu mộc hộ chiếu.
Theo Ủy ban châu Âu, EES cũng hỗ trợ phát hiện các trường hợp gian lận danh tính hoặc sử dụng giấy tờ không phù hợp, nhờ việc đối chiếu dữ liệu giấy tờ du lịch với dữ liệu sinh trắc. Đây là lý do hệ thống này được xem là một phần trong quá trình hiện đại hóa quản lý biên giới của châu Âu.
EES ghi nhận những dữ liệu nào?
Khi người ngoài EU đi ngắn hạn vào Schengen, EES có thể ghi nhận nhiều nhóm dữ liệu khác nhau. Những dữ liệu chính gồm thông tin từ giấy tờ du lịch, dữ liệu sinh trắc học và thông tin về lượt nhập cảnh hoặc xuất cảnh. Theo Ủy ban châu Âu, dữ liệu sinh trắc trong EES gồm ảnh khuôn mặt và vân tay.
Các nhóm dữ liệu thường được ghi nhận gồm:
- Thông tin hộ chiếu hoặc giấy tờ du lịch.
- Ngày và địa điểm nhập cảnh vào Schengen.
- Ngày và địa điểm xuất cảnh khỏi Schengen.
- Trường hợp bị từ chối nhập cảnh nếu có.
- Ảnh khuôn mặt.
- Vân tay đối với nhóm thuộc diện phải cung cấp dữ liệu sinh trắc.
Với người đi châu Âu lần đầu sau khi hệ thống đã áp dụng, thời gian làm thủ tục tại biên giới có thể lâu hơn trong một số trường hợp do cần tạo hồ sơ và ghi nhận dữ liệu sinh trắc. Ở những lần đi sau, dữ liệu đã có trong hệ thống có thể hỗ trợ việc xác minh, tùy theo quy trình tại từng điểm nhập cảnh.
Ai sẽ bị áp dụng EES khi nhập cảnh châu Âu?
EES áp dụng với người không phải công dân EU đi ngắn hạn vào khu vực Schengen. Nhóm này có thể bao gồm người đi du lịch, công tác, thăm thân, tham dự hội nghị, khảo sát trường học, khảo sát thị trường hoặc thực hiện các chuyến đi ngắn ngày khác.
Với người Việt Nam chuẩn bị đi châu Âu, điểm cần chú ý là EES không làm mất yêu cầu chuẩn bị visa hoặc giấy tờ nhập cảnh phù hợp. Nếu thuộc diện cần visa Schengen, người đi vẫn phải xin visa đúng mục đích trước chuyến đi. EES chỉ là hệ thống ghi nhận dữ liệu tại biên giới, không phải giấy phép thay thế visa.
Một số nhóm không bị ghi nhận trong EES. Theo Ủy ban châu Âu, công dân EU và công dân Iceland, Liechtenstein, Na Uy, Thụy Sĩ không bị ghi nhận trong hệ thống này. Một số trường hợp người ngoài EU có thị thực dài hạn hoặc giấy phép cư trú do quốc gia vận hành EES cấp cũng được miễn ghi nhận trong EES.
Những trường hợp nào được miễn EES?
Không phải tất cả người đi qua biên giới Schengen đều được ghi nhận trong EES. Ủy ban châu Âu nêu một số nhóm được miễn, trong đó có công dân Andorra, Monaco, San Marino và người mang hộ chiếu do Vatican City State hoặc Holy See cấp. Ngoài ra, người ngoài EU có thị thực dài hạn hoặc giấy phép cư trú phù hợp do một quốc gia vận hành EES cấp cũng không bị ghi nhận trong hệ thống này.
Một số thành viên gia đình của công dân EU hoặc công dân Iceland, Liechtenstein, Na Uy, Thụy Sĩ cũng có thể được miễn nếu có thẻ cư trú hoặc giấy phép cư trú phù hợp. Tuy nhiên, nếu không có giấy tờ cư trú phù hợp, người đó vẫn có thể bị ghi nhận trong EES khi nhập cảnh ngắn hạn vào Schengen.
Vì vậy, người đã có visa dài hạn, giấy phép cư trú hoặc thẻ cư trú tại châu Âu không nên tự suy đoán theo kinh nghiệm cũ. Việc có bị ghi nhận trong EES hay không phụ thuộc vào loại giấy tờ, quốc gia cấp giấy tờ và tư cách cư trú cụ thể tại thời điểm nhập cảnh.
EES có phải ETIAS không?
- EES không phải ETIAS. Đây là hai hệ thống khác nhau, dù đều liên quan đến việc hiện đại hóa quản lý biên giới châu Âu.
- EES là hệ thống ghi nhận dữ liệu nhập cảnh và xuất cảnh tại biên giới Schengen. Người đi ngắn hạn không nộp hồ sơ xin EES trước chuyến đi. Dữ liệu được ghi nhận khi người đó làm thủ tục tại biên giới ngoài Schengen.
- ETIAS là hệ thống cấp phép du lịch điện tử dành cho công dân một số quốc gia được miễn visa khi đi ngắn hạn vào châu Âu. Theo Ủy ban châu Âu, EES đã vận hành đầy đủ từ ngày 10/04/2026, trong khi ETIAS dự kiến bắt đầu trong quý cuối năm 2026 và ngày chính thức sẽ được công bố sau.
Việc phân biệt hai hệ thống này rất quan trọng. EES liên quan đến việc ghi nhận ra vào biên giới. ETIAS liên quan đến giấy phép du lịch điện tử trước chuyến đi cho nhóm được miễn visa. Với người Việt Nam, cần kiểm tra yêu cầu visa Schengen phù hợp thay vì mặc định ETIAS áp dụng cho mọi trường hợp đi châu Âu.
Người đi châu Âu cần chuẩn bị gì khi EES đã vận hành đầy đủ?
Khi EES đã vận hành đầy đủ, người đi châu Âu cần quản lý lịch trình và thời gian lưu trú cẩn thận hơn. Việc nhập cảnh và xuất cảnh khỏi Schengen không chỉ được thể hiện trên hộ chiếu mà còn được ghi nhận trong hệ thống điện tử. Vì vậy, những sai sót về số ngày lưu trú, mục đích chuyến đi hoặc loại giấy tờ nhập cảnh có thể dễ bị phát hiện hơn. Trước chuyến đi, người nhập cảnh Schengen nên kiểm tra kỹ:
- Hộ chiếu còn hạn theo yêu cầu nhập cảnh.
- Visa Schengen hoặc giấy tờ cư trú còn hiệu lực nếu thuộc diện cần visa.
- Mục đích chuyến đi có phù hợp với loại visa hoặc giấy tờ đang sử dụng hay không.
- Lịch trình, vé máy bay, nơi ở và bảo hiểm du lịch có thống nhất với hồ sơ hay không.
- Số ngày đã lưu trú tại Schengen trong các chuyến đi trước đó.
- Quyền đi lại trong Schengen nếu đang có thẻ cư trú hoặc thị thực dài hạn tại một quốc gia châu Âu.
Điểm quan trọng nhất là không nên chỉ dựa vào kinh nghiệm nhập cảnh trước đây. Khi dữ liệu đã được quản lý điện tử, việc đi đúng mục đích, ở đúng thời hạn và sử dụng đúng loại visa hoặc giấy tờ cư trú sẽ quan trọng hơn trong các lần nhập cảnh về sau.
EES có ảnh hưởng đến kế hoạch đi châu Âu không?
EES không tạo ra một chương trình cư trú mới và cũng không làm thay đổi bản chất của visa Schengen. Tuy nhiên, hệ thống này ảnh hưởng đến cách người ngoài EU được kiểm tra khi nhập cảnh và xuất cảnh khỏi Schengen. Với những người đi châu Âu nhiều lần trong năm, việc theo dõi số ngày lưu trú cần được thực hiện kỹ hơn.
Với các gia đình đang chuẩn bị đi châu Âu để du lịch, thăm thân, công tác, khảo sát trường học, khảo sát bất động sản hoặc tìm hiểu môi trường sống trước khi xây dựng kế hoạch dài hạn, lịch sử ra vào Schengen là yếu tố nên được quản lý rõ ràng. Một lịch trình hợp lý, giấy tờ nhất quán và việc rời Schengen đúng hạn có thể giúp các chuyến đi sau thuận lợi hơn.
Ngược lại, việc ở quá hạn, nhập cảnh sai mục đích hoặc sử dụng giấy tờ không phù hợp có thể ảnh hưởng đến khả năng xin visa hoặc nhập cảnh trong tương lai. Đây là lý do người đi châu Âu cần xem EES như một phần trong quy trình kiểm soát biên giới mới, thay vì xem đây chỉ là thay đổi kỹ thuật tại sân bay.
Tư vấn kế hoạch châu Âu khi EES đã vận hành đầy đủ
Hệ thống EES đã vận hành đầy đủ cho thấy châu Âu đang chuyển mạnh sang mô hình quản lý biên giới bằng dữ liệu điện tử. Với người ngoài EU đi ngắn hạn vào Schengen, việc chuẩn bị hồ sơ, quản lý lịch trình và tuân thủ thời hạn lưu trú cần được xem xét kỹ hơn trước mỗi chuyến đi.
Với các gia đình đang có kế hoạch học tập, làm việc, đầu tư hoặc cư trú dài hạn tại châu Âu, EES không phải là một chương trình định cư. Tuy nhiên, hệ thống này là một phần trong bối cảnh quản lý nhập cảnh mới của Schengen. Việc đi đúng mục đích, ở đúng thời hạn và sử dụng đúng loại visa hoặc giấy tờ cư trú sẽ giúp kế hoạch châu Âu được chuẩn bị an toàn hơn.
Connect New World hỗ trợ khách hàng tìm hiểu các chương trình cư trú và đầu tư quốc tế phù hợp với mục tiêu học tập, sinh sống, di chuyển và kế hoạch dài hạn của từng gia đình.
